ზოგი რეცეპტებს ინახავს, ჩვენ ბრენდის გაიდებს.
ამ სტატიის წერის დაწყებისას დავგუგლე “ბრენდბუქი”, შემდეგ კი“brand style guide”, მიუხედავად იმისა, რომ არაერთხელ გვიმუშავია და შეგვიქმნია ეს დოკუმენტი, ალბათ წერის დაწყებამდე “დაგუგლვა” ყველასთვის ერთგვარი რიტუალია.
მოკლედ, ათასი სხვადასხვა ხელსაწყო ამომიგდო:
- “შექმენი ბრენდბუქი 5 წუთში”;
- “auto brand kit generator”;
- “instant logo & style guide”.
მაგრამ მოდი, გულწრფელად ვთქვათ:
ბრენდი არ არის Excel-ის ფაილი, რომ ერთი ფორმულით ავტომატურად ავაწყოთ.
ბრენდი ცოცხალია.
იგი აღწევს ადამიანების მეხსიერებაში, იპყრობს ყურადღებას და მოითხოვს შემოქმედებითობას, თანმიმდევრულობას და აზრიან გადაწყვეტილებებს.
ზუსტად აქ ჩნდება კითხვა:
რა არის ბრენდბუქი და რატომ უნდა გქონდეს ის, თუ სერიოზულად ეკიდები საკუთარ ბიზნესს?
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
რა არის ბრენდბუქის ფუნქცია?
ბრენდბუქი (brand book, brand style guide, ბრენდის იდენტობის გზამკვლევი) არის დოკუმენტი, რომელიც აღწერს:
- როგორ უნდა გამოიყურებოდეს შენი ბრენდი;
- როგორ უნდა ლაპარაკობდეს;
- რა ღირებულებებს ემსახურება;
- როგორ უნდა განმეორდეს ერთნაირად ყველა არხზე, ქსელზე, საიტზე, პრეზენტაციაში, ფლაერსა თუ რეკლამაში.
მოკლედ, ბრენდბუქი შენი ბრენდის დნმ-ია სადაც ყველა ეს ინფორმაცია ინახება.
რატომ არის საჭირო ბრენდბუქი?
- კონსისტენტურობა
ბრენდის იდენტობა ყველგან ერთნაირია: ფერებში, ტონში, ლოგოში, სტილში.
სადაც არ უნდა ნახო კოკა-კოლა, ევროპაში, ამერიკაში ან საქართველოში– იმავე წითელს, იმავე შრიფტს, იმავე ემოციას ცნობს თვალიც და ტვინიც.
- საერთო წესები გუნდისთვის.
დიზაინერი, კოპირაიტერი, SMM, მარკეტერი, ფრილანსერი…
ყველა ერთ დნმ კოდს შიფრავს, ერთ ენაზე ლაპარაკობენ.
- მიზანი და მიმართულება
კარგი ბრენდის შემთხვევაში ბრენდბუქზე მუშაობა იწყება შეკითხვით:
ვინ ვართ? რატომ ვარსებობთ? ვის ველაპარაკებით?
ბრენდბუქი იცავს ბრენდის მთლიანობას. ყველგან და ყველასთვის. ფლაერზე და ონლაინ ქსელებში, კრეატიული სააგენტოსთვის და გაყიდვების ოფისისთვის.
ბრენდის იდენტობა იწყება არა ფერებით, არამედ კითხვებით
ძალიან ბევრი იწყებს ლოგოდან.
მაგრამ ძლიერი ბრენდინგი, როგორც უკვე ვთქვი, იწყება ორი ძირითადი საყრდენით:
- ბრენდის მისია (Mission Statement)
კითხე საკუთარ თავს: რა მნიშვნელობა აქვს, რომ საერთოდ ვარსებობ, როგორც კომპანია? რას შევმატებ ადამიანს, ბაზარს, გარემოს?
- Buyer Persona ვის ელაპარაკები?
თუ არ იცი ვის ელაპარაკები,
ბრენდიც ვერ იპოვის თავის ხმას.
Buyer persona არის შენი იდეალური კლიენტის “სახელი და გვარი”, ცხოვრების სტილი, პრობლემები, შეკითხვები, ეჭვები.
მაგალითად, Buyer Persona არ არის უბრალოდ 30-45 წლის ქალი, არამედ მარიამი, 35 წლის, რომელიც მუშაობს ოფისში, დრო არ ჰყოფნის, სურს პროფესიონალური და სწრაფი მომსახურება, ვერ იტანს დიდ ტექსტებს, ზედმეტ სიტყვებს და ბიურორატიას.
როცა ბრენდბუქი პერსონას ეყრდნობა,
შინაარსიც, დიზაინიც ადამიანს ერგება და არა, უბრალოდ, “საყოველთაო ბაზარს”.
კომპანიის ვიზუალური სტილი: როგორ ჩანხარ 3 წამში?
ბრენდბუქი ძალიან დეტალურად აღწერს ვიზუალურ სტილს:
ლოგოს სტანდარტები
- როგორი უნდა იყოს ლოგოს ზომა
- სად უნდა იდოს
- რა ფერს შეიძლება შეეხამოს
- რა არ შეიძლება: გადიდება, ჩრდილები, ეფექტები – რა მოკლავს ბრენდს?
მაგალითად, Mailchimp, Slack, ClickUp, Discord ეს არის ბრენდები, რომლებიც ძალიან მკაცრად უდგებიან ლოგოს გამოყენების წესებს. სიმკაცრე არ ნიშნავს თავისუფლების შეზღუდვას. პირიქით, როცა წესები ცხადია, ჩვენი შემოქმედებითობა ნაკლებად იხარჯება ტექნიკურ შეცდომებზე.
ფერები: სითბო თუ სიცივე?
ფერთა პალიტრა ბრენდის ემოციურ ტონს აწესებს.
ბრენდბუქში არ იწერება : ლურჯი, თეთრი, რუხი.
არამედ:
- ძირითადი ფერი – HEX, RGB, CMYK;
- ინფორმაცია, თუ სად გამოიყენება მეორადი ფერები;
- მინიშნებები ფონზე და ტექსტზე: კონტრასტი, წაკითხვადობა.
ბრენდბუქებში ხშირად ფერებს სახელებსაც არქმევენ. მაგალითად: “კედლისფერი-ბეჟი”; “ბეტონის ნაცრისფერი”, თითქოს პატარა დეტალია, მაგრამ ფერსაც ემოციას სძენს
ფონტები: როგორ ლაპარაკობს ტექსტი
ბრენდბუქში დეტალურადაა ახსნილი ტიპოგრაფია, ანუ ის, თუ:
- რომელ ფონტს ვიყენებთ სათაურისთვის;
- რომელს ძირითადი ტექსტისთვის;
- რა ზომები და ინტერვალებია სტანდარტი;
- რა მოხდება, თუ რომელიმე რგოლს არ აქვს ეს ფონტი ? – ალტერნატივები.
თუ სწორად გაქვს გაკეთებული ტიპოგრაგია, წაკითხვა უნდა იყოს მარტივი. ფონტი არ უნდა ანაცვლებდეს ლოგოს ფუნქციას. გახსოვდეს, ადამიანებამდე სათქმელი უნდა მიიტანო!
როგორ შევქმნათ ბრენდბუქი და რა უნდა გავითვალისწინოთ
- კვლევა და შესწავლა
LinkUp-ში ბრენდბუქის შექმნამდე გეკითხებით:
- რას საქმიანობ?
- ვინ არის შენი მომხმარებელი?
- რისი უნდა ეშინოდეს შენს კონკურენტს?
- რა სიტყვებითა და ასოციაციებით გინდა, რომ გაგიხსენონ?
- ბრენდის არქეტიპი და ტონი
ბრენდბუქში ყალიბდება:
ბრენდის არქეტიპი (მაგ: შემოქმედი, აღმომჩენი, მეგობარი, გმირი)
ტონალობა: ოფიციალური, უშუალო, მეგობრული, ინოვაციური, კეთილი, მხიარული და ა.შ
სამშენებლო კომპანია თბილსთოუნზე მუშაობისას ისეთი შეგრძნება გვქონდა, რომ არქიტექტორები ვიყავით. ჩვენი პასუხისმგებლობაა, რომ ყოველი ვიზუალური დეტალი და ტექსტი ამ “სახლის” კედლებზე სწორად განლაგდეს.
- ვიზუალური სისტემა: ლოგო, ფერები, ფორმები
შემდეგ ეტაპზე:
- ვაზუსტებთ ლოგოს (primary, secondary ვერსიები);
- ვაწყობთ ფერთა პალიტრას ;
- ვარჩევთ ფონტებს;
- და ვიზუალური ელემენტებს.
ძალიან მოგვწონს, როცა ბრენდის ვიზუალური ენა ბრენდის იდეას ეყრდნობა. მაგალითად, თუ გაქვს IT კომპანია, შეიძლება გქონდეს “გრიდი”, პიქსელური ელემენტები, მარტივი და სუფთა სტრუქტურები. თუ სამშენებლო კომპანია ხარ – კუთხეები, ბლოკები, “გეგმის” ესთეტიკა.
- შინაარსობრივი ბრენდბუქი: მესიჯები, ისტორიები, ფრაზები
შინაარსობრივი ბრენდბუქი მოიცავს შემდეგს:
- ბრენდის მისია, ხედვა, ღირებულებები;
- არქეტიპი და სალაპარაკო ტონი;
- ძირითადი მესიჯები;
- რომელია ის სიტყვები და ფრაზები, რომლებიც არ უნდა გამოვიყენოთ, რათა არ დავკარგოთ ნდობა ან ემოცია.
ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, მაშინ როცა ბევრი ქოფირაითერი/SMM/ მენეჯერი მუშაობს ერთ ბრენდზე.
LinkUp-ის ბრენდბუქის სერვისი
LinkUp-ში ბრენდბუქზე ორი მიმართულებით ვმუშაობთ” ვიზუალური ნაწილი და შინაარსობრივი, რადგან ერთი მეორის გარეშე ძალას კარგავს.
ვიზუალური ნაწილი მოიცავს ლოგოს ვერსიებს, ფერების პალიტრას, შრიფტებს, სოციალური მედიისა და პრეზენტაციების საფუძვლებს- ყველაფერს, რაც ცხადად აჩვენებს, როგორ უნდა “გამოჩნდეს” ბრენდი. შინაარსობრივი ნაწილი აღწერს, რას ამბობს ბრენდი, რა ტონით, რას არ ამბობს არასდროს, რა არის მისი მისია, ხედვა, ღირებულებები და რომელი არქეტიპი უფრო ახლოსაა მის ხასიათთან.
მასზე მუშაობისთვის მინიმუმ 2 კვირა გვჭირდება, ეს დამოკიდებულია საქმიანობის სირთულესა და მასშტაბზე. თუმცა უფრო რთული სფეროს შემთხვევაში, მაგალითად, განათლება, ჯანდაცვა, ფინანსები, მშენებლობა – შესაძლოა მეტი კვლევა და მუშაობა დაგვჭირდეს, ამ შემთხვევაში ოპტიმალური პერიოდი ბრედბუქის დასამუშავებლად არის 4 კვირა.
როდის დგება “ის” მომენტი, როცა ბრენდბუქი უნდა ააწყო?
- თუ ერთსა და იმავე ლოგოს სხვადასხვა ფერებში ხედავ;
- ოფიციალური იმიჯის მქონე ვებ-გვერდზე ფამილიარულ ტექსტებს ამჩნევ;
- და გრძნობ, რომ შენი ბრენდი შენს გონებაში უფრო მკაფიოა ვიდრე ბილბორდზე…
მაშინ ეს სიმპტომები გადაუდებელ ვიზიტს საჭიროებს სპეციალისტთან. ანუ ჩვენთან.
თუ გინდა, რომ
- ბრენდის იდენტობა იყოს მკაფიო,
- ზედმეტი კითხვები გაქრეს სტილზე, ლოგოსა და ფერებზე,
- SMM, დიზაინერი და კოპირაიტერი ერთ ენაზე საუბრობდნენ,
- და შენი ბრენდი გახდეს ისეთი, რომელსაც სხვებიც შეინახავენ ინსპირაციისთვის,
მაშინ, მოგვწერე ფეისბუქზე.
